Website over de 23 grondrechten in de Grondwet

Nieuws

Niet met vergiet op je hoofd op ID-kaart

De pastafari’s zijn aanhangers van de Kerk van het Vliegende Spaghettimonster. Voor ongelovigen zijn ze herkenbaar aan een vergiet op hun hoofd. Daar draaide het vorige maand om voor de bestuursrechter van de rechtbank Noord-Nederland. Aartsbisschop Dirk Jan Dijkstra van de pastafari’s eiste dat de gemeente Emmen zou toestaan dat iedere pastafari met een vergiet op het hoofd op de pasfoto mag op een ID-bewijs. Op 28 juli vonniste de rechter dat de leden van het kerkgenootschap niet met een vergiet op hun hoofd op een officieel identiteitsbewijs mogen.


Bij de behandeling van de zaak voerde de advocaat van de Kerk van het Vliegende Spaghettimonster aan dat het in beginsel niet mag uitmaken niet uit of het gaat om een hoofddoek voor een moslima of om een vergiet op het hoofd van de pastafari: ‘Waarom wordt voor de ene religie wel een uitzondering gemaakt en bij de andere niet?’
De advocaat van de gemeente was het niet met zijn collega eens. In zijn ogen ging hier niet om een godsdienst, maar om een maatschappelijke stroming en waren er dus geen religieuze voorschriften in het geding.
Aartsbisschop Dijkstra antwoordde op de vraag van de rechter hoe vaak pastafari's hun vergiet op hebben: ‘Dat is bij ons een vrijwillige keuze. Het liefst zo vaak mogelijk, tenzij het onmogelijk wordt gemaakt.’

De bestuursrechter heeft de gemeente Emmen in het gelijk gesteld, omdat de Kerk van het Vliegende Spaghettimonster het dragen van een vergiet vanwege het geloof volgens diens aartsbisschop niet verplicht stelt: ‘Daarin wijkt men af van andere religies. Hiermee onderscheidt eisers geval zich reeds van de door hem genoemde andere religies. Gelet op de primaire functie van de pasfoto op de identiteitskaart, is de rechtbank van oordeel dat de gemeente Emmen geen aanleiding heeft hoeven te zien om de door eiser ingediende pasfoto te accepteren.’

Tegenover de journalist van het Dagblad van het Noorden liet aartsbisschop Dijkstra na het horen van het vonnis weten teleurgesteld te zijn, hoewel de uitspraak van de rechter ook goed nieuws bevatte: ‘Goed nieuws omdat in de uitspraak staat dat onze overtuiging een levensbeschouwende stroming is. Het slechte nieuws is dat er in dit individuele geval geen vergiet op de foto van het legitimatiebewijs mag. De rechter beoordeelt mijn religie veel strenger dan andere religies zoals het christendom en de islam. Ik zou zeggen: Gelijke monniken, gelijke kappen!’
Aartsbisschop Dijkstra heeft inmiddels laten weten dat hij naar de Raad van State stapt.

Klik hier voor de volledige tekst van de uitspraak.

pastafari rijbewijs
Elders in Europa lukt het Pastafari's
wel een pasfoto mét vergiet
op een
officeel document te krijgen...

Uitgelicht

Rechter als schuldige

In februari zette de rechter een streep door een inreisverbod voor drie conservatieve islamitische predikers dat de ministers Faber en Van Weel hadden uitgevaardigd. Minister Faber noemde de uitspraak van de rechter  'een zwarte dag’, Van Weel had het over 'een teleurstellende uitkomst'. De rechter werd in de socials zwaar onder vuur genomen.

Voorzitter Marc Flierstra van de Vereniging voor Rechtspraak hekelde in Trouw van 25 februari 2025 de reactie van beide ministers: ‘Door dit soort uitspraken denken mensen dat het door deze rechter komt dat de haatpredikers Nederland in mochten. De ministers zijn zo medeschuldig aan het creëren van een klimaat waarbij deze rechter als schuldige wordt gezien. Het probleem lag bij het besluit van de ministers. Die hebben hun huiswerk niet goed gedaan. Als je dat nalaat, moet je vervolgens niet verbaasd zijn als een rechter gewoon zijn werk doet en oordeelt: Zo kan het niet.’

De rechter geoordeeld dat de ministers onvoldoende hadden gemotiveerd waarom de drie sprekers een bedreiging voor de openbare orde waren.
(06.04.2025)

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

Nieuw verschenen

Van stem tot zetel voor 1 crop crop

Filip Moons

Van stem tot zetel

Van stem tot zetel laat leerlingen van de bovenbouw havo/vwo kennismaken met de wiskundige principes in het Nederlandse kiesstelsel. Denk aan begrippen als quotum, kiesdeler en restzetel. Filip Moons van het Freudenthal Instituut van de Universiteit van Utrecht laat de leerlingen zien welke wiskundige logica achter de Nederlandse democratie zit.

Van Stem tot zetel is inmiddels aflevering 76 in de Zebra-reeks . De boekjes laten de leerlingen kennismaken met het toepassen van wiskunde bij interessante onderwerpen die normaal gesproken niet in wiskundelessen aan de orde komen. (13.12.2025)

ISBN 9789050412155, Epsilon Uitgaven, Utrecht, 2025

Lees meer over nieuwe boeken!

 

Knipoog

Het voorkomen van het kwaad

Bij de behandeling van de asielwetten in de Eerste Kamer in april 2026 kwam ook de functie van de Eerste Kamer weer eens uitgebreid aan de orde. Een discussie die al in 1848 ontstond toen de liberale coryfeeën Johan Rudolph Thorbecke en Dirk Donker Curtius het volkomen oneens bleken over de toekomst van de Eerste Kamer.

Bij zijn pogingen om de Nederlandse staatsinrichting te hervormen was Thorbecke in 1848 stellig van plan om de Eerste Kamer op te heffen. Hij noemde deze ‘zonder grond en doel’.
Dat dat niet lukte, moet op het conto van minister Donker Curtius worden geschreven. In zijn biografie De man van 1848 over Dirk Donker Curtius schrijft Mathijs van de Waardt over deze kwestie (pag. 246):

Donker zocht in de Eerste Kamer een instelling voor 'bedaarde overweging'. De Eerste Kamer was 'een waarborg tegen overijling, eene beperking van hartstogten in onrustige tijden, een bolwerk voor de troon' en daarnaast 'een krachtigen steun der wet'.
Dat de Kamer zelf niet veel bewerkstelligde, maar een waarborg was, was voor Donker evident. Hij benadrukte nog eens ‘dat in het algemeen het nut eener Eerste Kamer, hoe ook zamengesteld, meer gelegen is in het voorkomen van het kwaad dan in het stichten van het goede.
(20.04.2026)

Bekijk oude afleveringen Knipoog