Website over de 23 grondrechten in de Grondwet

Nieuws

Pro-Gaza demonstratie in Amsterdam

(04.08.14) Ruim 2000 demonstranten deden mee aan een Pro-Gaza demonstratie op het Museumplein in Amsterdam tegen het Israëlische geweld in Gaza. Aan de rand van het plein stonden grafzerken van piepschuim. Toen uit de luidsprekers het geluid van vallende bommen klonk, lieten honderden demonstranten zich op de grond vallen.

De demonstratie in Amsterdam werd extra nauwlettend in de gaten gehouden, omdat enkele dagen eerder een andere Pro-Gaza demonstratie in de Haagse Schilderswijk uit de hand gelopen was door anti-joodse leuzen en de massale aanwezigheid van ISIS-vlaggen.

In dergelijke gevallen is Artikel 9 van de Grondwet actueel. Het erkent het recht op vrijheid van vergadering en betoging. Vooraf mag de overheid bij demonstraties in beginsel dan ook niet ingrijpen. Wel biedt het artikel de mogelijkheid om op te treden als er wanordelijkheden dreigen.
De Amsterdamse burgemeester Eberhard van der Laan beloofde vooraf tijdens een persconferentie bij excessen hard te zullen optreden:
Bij de demonstratie zullen we direct en zichtbaar optreden om verdere escalatie te voorkomen. Als het rechtsgevoel van de Joodse gemeenschap bedreigd wordt, kun je niet terughoudend zijn. We zien dat mensen de grenzen opzoeken. Door de oplopende spanningen komt het nu op scherp te staan.
Expliciet verboden waren het dragen van vlaggen van ISIS en Hamas, het dragen van gezichtsbedekkende kleding, het verbranden van vlaggen en het laten horen van beledigende spreekkoren.
Van der Laan zei niet te zullen aarzelen om als het nodig mocht zijn voortijdig een eind aan de demonstratie te maken.

Tijdens de demonstratie was een overmacht aan politie op het plein aanwezig. Incidenten doen zich vrijwel niet voor. ‘Het lijkt erop dat iedereen zijn verantwoordelijkheid heeft genomen’, aldus gemeente, politie en Openbaar Ministerie in een gezamenlijke verklaring.

Uitgelicht

Rechter als schuldige

In februari zette de rechter een streep door een inreisverbod voor drie conservatieve islamitische predikers dat de ministers Faber en Van Weel hadden uitgevaardigd. Minister Faber noemde de uitspraak van de rechter  'een zwarte dag’, Van Weel had het over 'een teleurstellende uitkomst'. De rechter werd in de socials zwaar onder vuur genomen.

Voorzitter Marc Flierstra van de Vereniging voor Rechtspraak hekelde in Trouw van 25 februari 2025 de reactie van beide ministers: ‘Door dit soort uitspraken denken mensen dat het door deze rechter komt dat de haatpredikers Nederland in mochten. De ministers zijn zo medeschuldig aan het creëren van een klimaat waarbij deze rechter als schuldige wordt gezien. Het probleem lag bij het besluit van de ministers. Die hebben hun huiswerk niet goed gedaan. Als je dat nalaat, moet je vervolgens niet verbaasd zijn als een rechter gewoon zijn werk doet en oordeelt: Zo kan het niet.’

De rechter geoordeeld dat de ministers onvoldoende hadden gemotiveerd waarom de drie sprekers een bedreiging voor de openbare orde waren.
(06.04.2025)

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

Nieuw verschenen

Van stem tot zetel voor 1 crop crop

Filip Moons

Van stem tot zetel

Van stem tot zetel laat leerlingen van de bovenbouw havo/vwo kennismaken met de wiskundige principes in het Nederlandse kiesstelsel. Denk aan begrippen als quotum, kiesdeler en restzetel. Filip Moons van het Freudenthal Instituut van de Universiteit van Utrecht laat de leerlingen zien welke wiskundige logica achter de Nederlandse democratie zit.

Van Stem tot zetel is inmiddels aflevering 76 in de Zebra-reeks . De boekjes laten de leerlingen kennismaken met het toepassen van wiskunde bij interessante onderwerpen die normaal gesproken niet in wiskundelessen aan de orde komen. (13.12.2025)

ISBN 9789050412155, Epsilon Uitgaven, Utrecht, 2025

Lees meer over nieuwe boeken!

 

Knipoog

Het voorkomen van het kwaad

Bij de behandeling van de asielwetten in de Eerste Kamer in april 2026 kwam ook de functie van de Eerste Kamer weer eens uitgebreid aan de orde. Een discussie die al in 1848 ontstond toen de liberale coryfeeën Johan Rudolph Thorbecke en Dirk Donker Curtius het volkomen oneens bleken over de toekomst van de Eerste Kamer.

Bij zijn pogingen om de Nederlandse staatsinrichting te hervormen was Thorbecke in 1848 stellig van plan om de Eerste Kamer op te heffen. Hij noemde deze ‘zonder grond en doel’.
Dat dat niet lukte, moet op het conto van minister Donker Curtius worden geschreven. In zijn biografie De man van 1848 over Dirk Donker Curtius schrijft Mathijs van de Waardt over deze kwestie (pag. 246):

Donker zocht in de Eerste Kamer een instelling voor 'bedaarde overweging'. De Eerste Kamer was 'een waarborg tegen overijling, eene beperking van hartstogten in onrustige tijden, een bolwerk voor de troon' en daarnaast 'een krachtigen steun der wet'.
Dat de Kamer zelf niet veel bewerkstelligde, maar een waarborg was, was voor Donker evident. Hij benadrukte nog eens ‘dat in het algemeen het nut eener Eerste Kamer, hoe ook zamengesteld, meer gelegen is in het voorkomen van het kwaad dan in het stichten van het goede.
(20.04.2026)

Bekijk oude afleveringen Knipoog