Website over de 23 grondrechten in de Grondwet

Nieuws

Kamermeerderheid wil discriminatie seksuele geaardheid in de Grondwet verbieden

Sinds kort is er een Kamermeerderheid die discriminatie op grond van handicap en seksuele geaardheid expliciet in artikel 1 van de Grondwet wil opnemen.

De wens voor een nadere specificering van het gelijkheidsbeginsel in de Grondwet is een initiatiefwetsvoorstel van de Tweede Kamerleden Van der Ham (D66), Azough (GroenLinks) en Timmer (PvdA) van 14 juni 2010. De initiatiefnemers stelden dat de toevoeging als een signaal moet worden gezien 'enerzijds als bevestiging en verankering van hetgeen reeds bereikt is (...) , anderzijds deze zaken te bewaken en voorts aan te sporen deze verder te verbeteren'.
Het voorstel krijgt nu ook steun van CDA, ChristenUnie en SP waarmee het in de huidige Kamer een meerderheid heeft. Men hoopt nog vóór de verkiezingen van 15 maart tot een besluit van de Tweede Kamer met die strekking te kunnen komen. Belangrijk voor het realiseren van een uiteindelijke Grondwetswijziging is dat het besluit nog door de oude Kamer genomen kan worden waarna de nieuwe Kamer het in tweede lezing met een tweederde meerderheid moet bevestigen.

De Raad van State toonde zich destijds niet echt overtuigd van de noodzaak van het voorstel aangezien de voorgestelde gronden vallen onder de verzamelclausule ‘of op welke grond dan ook’ aan het eind van de opsomming in artikel 1 Gw waardoor het het karakter van een niet-limitatieve opsomming krijgt. Voor de VVD is dit op dit moment ook nog steeds de reden om tegen het voorstel te zijn.

In een redactioneel commentaar van 7 februari 2017 toonde het dagblad Trouw zich ook geen voorstander van een aanpassing. De krant noemt het onverstandig om hiervoor de Grondwet te wijzigen:
'Zo'n procedure kost jaren, waarbij het maar de vraag is of de eindstreep door wisselende meerderheden zal worden gehaald. Bovendien is angst een slechte raadgever. Artikel 1 is een robuust Grondwetsartikel dat in onze lange wetsgeschiedenis effectief is gebleken. Bovendien zullen zich altijd weer nieuwe groepen of onderwerpen, bijvoorbeeld dierenrechten, aandienen die ook opgenomen dienen te worden in de Grondwet. Uitbreiding is niet nodig, net zo min als versobering.'

Ga naar artikel 1 Gw op deze site.

 

Uitgelicht

Rechter als schuldige

In februari zette de rechter een streep door een inreisverbod voor drie conservatieve islamitische predikers dat de ministers Faber en Van Weel hadden uitgevaardigd. Minister Faber noemde de uitspraak van de rechter  'een zwarte dag’, Van Weel had het over 'een teleurstellende uitkomst'. De rechter werd in de socials zwaar onder vuur genomen.

Voorzitter Marc Flierstra van de Vereniging voor Rechtspraak hekelde in Trouw van 25 februari 2025 de reactie van beide ministers: ‘Door dit soort uitspraken denken mensen dat het door deze rechter komt dat de haatpredikers Nederland in mochten. De ministers zijn zo medeschuldig aan het creëren van een klimaat waarbij deze rechter als schuldige wordt gezien. Het probleem lag bij het besluit van de ministers. Die hebben hun huiswerk niet goed gedaan. Als je dat nalaat, moet je vervolgens niet verbaasd zijn als een rechter gewoon zijn werk doet en oordeelt: Zo kan het niet.’

De rechter geoordeeld dat de ministers onvoldoende hadden gemotiveerd waarom de drie sprekers een bedreiging voor de openbare orde waren.
(06.04.2025)

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

Nieuw verschenen

Van stem tot zetel voor 1 crop crop

Filip Moons

Van stem tot zetel

Van stem tot zetel laat leerlingen van de bovenbouw havo/vwo kennismaken met de wiskundige principes in het Nederlandse kiesstelsel. Denk aan begrippen als quotum, kiesdeler en restzetel. Filip Moons van het Freudenthal Instituut van de Universiteit van Utrecht laat de leerlingen zien welke wiskundige logica achter de Nederlandse democratie zit.

Van Stem tot zetel is inmiddels aflevering 76 in de Zebra-reeks . De boekjes laten de leerlingen kennismaken met het toepassen van wiskunde bij interessante onderwerpen die normaal gesproken niet in wiskundelessen aan de orde komen. (13.12.2025)

ISBN 9789050412155, Epsilon Uitgaven, Utrecht, 2025

Lees meer over nieuwe boeken!

 

Knipoog

Het voorkomen van het kwaad

Bij de behandeling van de asielwetten in de Eerste Kamer in april 2026 kwam ook de functie van de Eerste Kamer weer eens uitgebreid aan de orde. Een discussie die al in 1848 ontstond toen de liberale coryfeeën Johan Rudolph Thorbecke en Dirk Donker Curtius het volkomen oneens bleken over de toekomst van de Eerste Kamer.

Bij zijn pogingen om de Nederlandse staatsinrichting te hervormen was Thorbecke in 1848 stellig van plan om de Eerste Kamer op te heffen. Hij noemde deze ‘zonder grond en doel’.
Dat dat niet lukte, moet op het conto van minister Donker Curtius worden geschreven. In zijn biografie De man van 1848 over Dirk Donker Curtius schrijft Mathijs van de Waardt over deze kwestie (pag. 246):

Donker zocht in de Eerste Kamer een instelling voor 'bedaarde overweging'. De Eerste Kamer was 'een waarborg tegen overijling, eene beperking van hartstogten in onrustige tijden, een bolwerk voor de troon' en daarnaast 'een krachtigen steun der wet'.
Dat de Kamer zelf niet veel bewerkstelligde, maar een waarborg was, was voor Donker evident. Hij benadrukte nog eens ‘dat in het algemeen het nut eener Eerste Kamer, hoe ook zamengesteld, meer gelegen is in het voorkomen van het kwaad dan in het stichten van het goede.
(20.04.2026)

Bekijk oude afleveringen Knipoog