Website over de 23 grondrechten in de Grondwet

Nieuws

Democratische vernieuwing bij Kamerverkiezingen

Nieuws

Hoe denken de politieke partijen over democratische vernieuwingen? Meer Democratie onderzocht de partijprogramma voor de komende Kamerverkiezingen.

 

De Kamerverkiezingen van 15 maart bepalen hoe de Nederlandse democratie zich de komende jaren zal ontwikkelen. Zo zal de nieuwe Tweede Kamer een besluit moeten nemen over grondwetswijzigingen die het bindend correctief referendum en de gekozen burgemeester mogelijk moeten maken. Ook zal de nieuwe Kamer zich gaan buigen over de conclusies van de Commissie-Remkes die ons kiesstelsel onder de loep aan het nemen is.
Zie nieuwsbericht.

Onderzoeker Thijs Vos heeft voor de organisatie Meer Democratie een analyse gemaakt van de standpunten van de politieke partijen over democratische vernieuwing. Naast de partijen die in 2012 in de Tweede Kamer gekozen zijn, heeft hij ook de nieuwe partijen onderzocht die redelijkerwijs een kans op een zetel maken.

In zijn analyse besteedt Vos aandacht aan zaken als het referendum, gekozen bestuurders, buurtrechten en vormen van directe democratie.
Zo denken de verschillende partijen bijvoorbeeld over het referendum:

  • VVD: tegen correctief referendum
  • PvdA: voor raadgevende referendum
  • PVV: voor bindend referendum
  • SP: voor bindend referendum
  • CDA: tegen correctief referendum
  • D66: voor bindend referendum
  • ChristenUnie: --
  • Groen Links: voor bindend referendum
  • SGP: tegen correctief referendum
  • Partij voor de Dieren: voor bindend referendum
  • 50plus: voor bindend referendum

Zie het volledige rapport Analyse van partijprogramma’s voor de Tweede Kamerverkiezingen 2017.

Uitgelicht

Rechter als schuldige

In februari zette de rechter een streep door een inreisverbod voor drie conservatieve islamitische predikers dat de ministers Faber en Van Weel hadden uitgevaardigd. Minister Faber noemde de uitspraak van de rechter  'een zwarte dag’, Van Weel had het over 'een teleurstellende uitkomst'. De rechter werd in de socials zwaar onder vuur genomen.

Voorzitter Marc Flierstra van de Vereniging voor Rechtspraak hekelde in Trouw van 25 februari 2025 de reactie van beide ministers: ‘Door dit soort uitspraken denken mensen dat het door deze rechter komt dat de haatpredikers Nederland in mochten. De ministers zijn zo medeschuldig aan het creëren van een klimaat waarbij deze rechter als schuldige wordt gezien. Het probleem lag bij het besluit van de ministers. Die hebben hun huiswerk niet goed gedaan. Als je dat nalaat, moet je vervolgens niet verbaasd zijn als een rechter gewoon zijn werk doet en oordeelt: Zo kan het niet.’

De rechter geoordeeld dat de ministers onvoldoende hadden gemotiveerd waarom de drie sprekers een bedreiging voor de openbare orde waren.
(06.04.2025)

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

Nieuw verschenen

Van stem tot zetel voor 1 crop crop

Filip Moons

Van stem tot zetel

Van stem tot zetel laat leerlingen van de bovenbouw havo/vwo kennismaken met de wiskundige principes in het Nederlandse kiesstelsel. Denk aan begrippen als quotum, kiesdeler en restzetel. Filip Moons van het Freudenthal Instituut van de Universiteit van Utrecht laat de leerlingen zien welke wiskundige logica achter de Nederlandse democratie zit.

Van Stem tot zetel is inmiddels aflevering 76 in de Zebra-reeks . De boekjes laten de leerlingen kennismaken met het toepassen van wiskunde bij interessante onderwerpen die normaal gesproken niet in wiskundelessen aan de orde komen. (13.12.2025)

ISBN 9789050412155, Epsilon Uitgaven, Utrecht, 2025

Lees meer over nieuwe boeken!

 

Knipoog

Het voorkomen van het kwaad

Bij de behandeling van de asielwetten in de Eerste Kamer in april 2026 kwam ook de functie van de Eerste Kamer weer eens uitgebreid aan de orde. Een discussie die al in 1848 ontstond toen de liberale coryfeeën Johan Rudolph Thorbecke en Dirk Donker Curtius het volkomen oneens bleken over de toekomst van de Eerste Kamer.

Bij zijn pogingen om de Nederlandse staatsinrichting te hervormen was Thorbecke in 1848 stellig van plan om de Eerste Kamer op te heffen. Hij noemde deze ‘zonder grond en doel’.
Dat dat niet lukte, moet op het conto van minister Donker Curtius worden geschreven. In zijn biografie De man van 1848 over Dirk Donker Curtius schrijft Mathijs van de Waardt over deze kwestie (pag. 246):

Donker zocht in de Eerste Kamer een instelling voor 'bedaarde overweging'. De Eerste Kamer was 'een waarborg tegen overijling, eene beperking van hartstogten in onrustige tijden, een bolwerk voor de troon' en daarnaast 'een krachtigen steun der wet'.
Dat de Kamer zelf niet veel bewerkstelligde, maar een waarborg was, was voor Donker evident. Hij benadrukte nog eens ‘dat in het algemeen het nut eener Eerste Kamer, hoe ook zamengesteld, meer gelegen is in het voorkomen van het kwaad dan in het stichten van het goede.
(20.04.2026)

Bekijk oude afleveringen Knipoog