Website over de 23 grondrechten in de Grondwet

Nieuws

Handelde Fred Teeven in strijd met grondwetsartikel 18?

 

In De Groene Amsterdammer liet voormalig staatssecretaris Fred Teeven doorschemeren dat hij bewust  op rechtsbijstand bezuinigde om strengere straffen te bereiken.

Teeven besloot te gaan bezuinigen op de kosten van rechtshulp, omdat hij meende dat strengere straffen bij het tot stand komen van kabinet-Rutte II politiek onhaalbaar geworden waren. In de coalitie werd immers nadrukkelijk toegegeven aan de wensen van de PvdA.

Transcriptie
In een eerste reactie zei Teeven dat De Groene Amsterdammer zijn woorden uit de context getrokken had. Enige dagen later citeerde NRC Handelsblad letterlijk uit de transcriptie van de bandopname van het interview:
‘Toen heb ik me toegelegd op de bezuiniging in de advocatuur. En dat was ook niet iets waar je van iedereen de handen voor op elkaar kreeg. De rechtsbijstand afknijpen. Dat is een andere manier om het effect te bereiken. Als je aan een advocaat niet al te veel tijd geeft om aan een verdachte te besteden dan wordt het ook niet zoveel de verdediging. En dat hadden ze wel goed door die advocaten.’

Reactie advocatuur
Art. 18 Gw legt het principe van de rechtsbijstand in Nederland vast: iedereen heeft recht op rechtsbijstand en wie het zelf niet kan betalen, kan rekenen op de hulp van de overheid bij het verkrijgen ervan. Door zijn truc om zwaardere straffen via minder geslaagde rechtsbijstand te bereiken lijkt Teeven in strijd met het grondwetsartikel te hebben gehandeld volgens de advocatuur.
Het bestuur van de Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten heeft inmiddels een brief aan haar leden gestuurd naar aanleiding van de uitspraken van Teeven:
Het is schokkend en feitelijk onbestaanbaar om te lezen dat iemand die een goed oog zou moeten hebben voor het in stand houden van de rechtstaat (en naar eigen zeggen nog steeds in beeld is om als staatsraad te worden benoemd in de Raad van State) er bijvoorbeeld niet wakker van ligt als personen ten onrechte worden opgesloten. Ook vinden wij het onverteerbaar dat de doorgevoerde en nog door te voeren bezuinigingen - anders dan ons stelselmatig is voorgehouden - niet uit financiële noodzaak werden/worden doorgevoerd, maar zijn ingegeven door de wens te voorkomen dat een advocaat (de advocatuur) naar behoren zijn of haar werk kan doen.’
Aan het eind van de brief nodigt het NVSA-bestuur haar leden uit om hun gedachten en wensen kenbaar te maken.

Reactie Teeven
Fred Teeven heeft inmiddels laten weten juridische stappen te overwegen. Aan EenVandaag vertelde hij:
'Ik heb nooit een interview aan De Groene gegeven. Wel heb ik achtergrondgesprekken gevoerd met wetenschapper Henri Beunders. Hij heeft wel stukken aan mij laten lezen. Maar dit bewuste artikel heeft hij nooit aan mij voorgelegd. Ik heb het ook nooit geaccordeerd.'

Zie tekst interview Groene Amsterdammer
Zie tekst brief NVSA
Zie tekst artikel NRC Handelsblad 18 mei 2017

 

Uitgelicht

Rechter als schuldige

In februari zette de rechter een streep door een inreisverbod voor drie conservatieve islamitische predikers dat de ministers Faber en Van Weel hadden uitgevaardigd. Minister Faber noemde de uitspraak van de rechter  'een zwarte dag’, Van Weel had het over 'een teleurstellende uitkomst'. De rechter werd in de socials zwaar onder vuur genomen.

Voorzitter Marc Flierstra van de Vereniging voor Rechtspraak hekelde in Trouw van 25 februari 2025 de reactie van beide ministers: ‘Door dit soort uitspraken denken mensen dat het door deze rechter komt dat de haatpredikers Nederland in mochten. De ministers zijn zo medeschuldig aan het creëren van een klimaat waarbij deze rechter als schuldige wordt gezien. Het probleem lag bij het besluit van de ministers. Die hebben hun huiswerk niet goed gedaan. Als je dat nalaat, moet je vervolgens niet verbaasd zijn als een rechter gewoon zijn werk doet en oordeelt: Zo kan het niet.’

De rechter geoordeeld dat de ministers onvoldoende hadden gemotiveerd waarom de drie sprekers een bedreiging voor de openbare orde waren.
(06.04.2025)

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

Nieuw verschenen

Van stem tot zetel voor 1 crop crop

Filip Moons

Van stem tot zetel

Van stem tot zetel laat leerlingen van de bovenbouw havo/vwo kennismaken met de wiskundige principes in het Nederlandse kiesstelsel. Denk aan begrippen als quotum, kiesdeler en restzetel. Filip Moons van het Freudenthal Instituut van de Universiteit van Utrecht laat de leerlingen zien welke wiskundige logica achter de Nederlandse democratie zit.

Van Stem tot zetel is inmiddels aflevering 76 in de Zebra-reeks . De boekjes laten de leerlingen kennismaken met het toepassen van wiskunde bij interessante onderwerpen die normaal gesproken niet in wiskundelessen aan de orde komen. (13.12.2025)

ISBN 9789050412155, Epsilon Uitgaven, Utrecht, 2025

Lees meer over nieuwe boeken!

 

Knipoog

Het voorkomen van het kwaad

Bij de behandeling van de asielwetten in de Eerste Kamer in april 2026 kwam ook de functie van de Eerste Kamer weer eens uitgebreid aan de orde. Een discussie die al in 1848 ontstond toen de liberale coryfeeën Johan Rudolph Thorbecke en Dirk Donker Curtius het volkomen oneens bleken over de toekomst van de Eerste Kamer.

Bij zijn pogingen om de Nederlandse staatsinrichting te hervormen was Thorbecke in 1848 stellig van plan om de Eerste Kamer op te heffen. Hij noemde deze ‘zonder grond en doel’.
Dat dat niet lukte, moet op het conto van minister Donker Curtius worden geschreven. In zijn biografie De man van 1848 over Dirk Donker Curtius schrijft Mathijs van de Waardt over deze kwestie (pag. 246):

Donker zocht in de Eerste Kamer een instelling voor 'bedaarde overweging'. De Eerste Kamer was 'een waarborg tegen overijling, eene beperking van hartstogten in onrustige tijden, een bolwerk voor de troon' en daarnaast 'een krachtigen steun der wet'.
Dat de Kamer zelf niet veel bewerkstelligde, maar een waarborg was, was voor Donker evident. Hij benadrukte nog eens ‘dat in het algemeen het nut eener Eerste Kamer, hoe ook zamengesteld, meer gelegen is in het voorkomen van het kwaad dan in het stichten van het goede.
(20.04.2026)

Bekijk oude afleveringen Knipoog