Website over de 23 grondrechten in de Grondwet

Nieuws

Gemeente Tholen schrapt ambtsgebed uit reglement

In Tholen ontspon zich de afgelopen weken de discussie of het verplicht uitspreken van het ambtsgebed bij het begin van raadsvergaderingen strijdig was met de scheiding van kerk en staat.

Artikel 18 van het Reglement van Orde voor de vergaderingen van de raad van de gemeente Tholen luidt: 'Bij de opening van de vergadering spreekt de voorzitter het ambtsgebed uit'. Het artikel was bij de raadsvergadering in december vorig jaar in Tholen onderwerp van discussie toen de PvdA/GroenLinks fractie dit verplichte ambtsgebed wilde afschaffen.
Het Reglement van Orde van Tholen mag de voorzitter van de gemeenteraad dan wel verplichten om het ambtsgebed aan het begin van de vergadering uit te spreken, maar volgens PvdA/GroenLinks was zo'n verplichting strijdig met de scheiding van kerk en staat die in Nederland geldt. De fractie refereerde aan een brief van toenmalige minister van Binnenlandse zaken Johan Remkes die in 2006 naar aanleiding van vragen over het ambtsgebed had geschreven:
Wanneer de raad er toch voor mocht kiezen om in een reglement van orde te bepalen dat de voorzitter een gebed uitspreekt, dan mag dit nooit verplichtend zijn voor de voorzitter of de andere deelnemers aan de vergadering.

Burgemeester mevr. Van de Velde liet tijdens de raadsvergadering weten niet van plan te zijn met het uitspreken van het ambtsgebed te stoppen. Ze zei de opvattingen van de raad van Tholen te blijven respecteren en mochten de tegenstanders het ambtsgebed toch willen afschaffen, dan zouden ze een officieel voorstel daartoe moeten indienen.
Zover hoefde het niet te komen. SGP, ChristenUnie en VVD, die in Tholen samen het college vormen, dienden tijdens de raadsvergadering van 24 januari zelf het voorstel in om het ambtsgebed voortaan vóór de vergadering uit te spreken en meenden zo tegemoet te komen aan de wens van de PvdA/GroenLinks fractie.
Op Kamervragen van de PvdA gaf minister Ollongren van Binnenlandse Zaken op 5 februari aan dat deze oplossing in overeenstemming was met het beginsel van scheiding van kerk en staat:
Het ambtsgebed hoeft dan ook niet in het reglement van orde te worden opgenomen. Ook hierbij blijft gelden dat iedere deelnemer aan de vergadering, inclusief de voorzitter, vrij moet zijn in de beslissing om deel te nemen.

Antwoord op Kamervragen over het ambtsgebed van minister Kajsa Ollengren van Binnenlandse Zaken op 5 februari 2019

Uitgelicht

Rechter als schuldige

In februari zette de rechter een streep door een inreisverbod voor drie conservatieve islamitische predikers dat de ministers Faber en Van Weel hadden uitgevaardigd. Minister Faber noemde de uitspraak van de rechter  'een zwarte dag’, Van Weel had het over 'een teleurstellende uitkomst'. De rechter werd in de socials zwaar onder vuur genomen.

Voorzitter Marc Flierstra van de Vereniging voor Rechtspraak hekelde in Trouw van 25 februari 2025 de reactie van beide ministers: ‘Door dit soort uitspraken denken mensen dat het door deze rechter komt dat de haatpredikers Nederland in mochten. De ministers zijn zo medeschuldig aan het creëren van een klimaat waarbij deze rechter als schuldige wordt gezien. Het probleem lag bij het besluit van de ministers. Die hebben hun huiswerk niet goed gedaan. Als je dat nalaat, moet je vervolgens niet verbaasd zijn als een rechter gewoon zijn werk doet en oordeelt: Zo kan het niet.’

De rechter geoordeeld dat de ministers onvoldoende hadden gemotiveerd waarom de drie sprekers een bedreiging voor de openbare orde waren.
(06.04.2025)

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

Nieuw verschenen

Van stem tot zetel voor 1 crop crop

Filip Moons

Van stem tot zetel

Van stem tot zetel laat leerlingen van de bovenbouw havo/vwo kennismaken met de wiskundige principes in het Nederlandse kiesstelsel. Denk aan begrippen als quotum, kiesdeler en restzetel. Filip Moons van het Freudenthal Instituut van de Universiteit van Utrecht laat de leerlingen zien welke wiskundige logica achter de Nederlandse democratie zit.

Van Stem tot zetel is inmiddels aflevering 76 in de Zebra-reeks . De boekjes laten de leerlingen kennismaken met het toepassen van wiskunde bij interessante onderwerpen die normaal gesproken niet in wiskundelessen aan de orde komen. (13.12.2025)

ISBN 9789050412155, Epsilon Uitgaven, Utrecht, 2025

Lees meer over nieuwe boeken!

 

Knipoog

Het voorkomen van het kwaad

Bij de behandeling van de asielwetten in de Eerste Kamer in april 2026 kwam ook de functie van de Eerste Kamer weer eens uitgebreid aan de orde. Een discussie die al in 1848 ontstond toen de liberale coryfeeën Johan Rudolph Thorbecke en Dirk Donker Curtius het volkomen oneens bleken over de toekomst van de Eerste Kamer.

Bij zijn pogingen om de Nederlandse staatsinrichting te hervormen was Thorbecke in 1848 stellig van plan om de Eerste Kamer op te heffen. Hij noemde deze ‘zonder grond en doel’.
Dat dat niet lukte, moet op het conto van minister Donker Curtius worden geschreven. In zijn biografie De man van 1848 over Dirk Donker Curtius schrijft Mathijs van de Waardt over deze kwestie (pag. 246):

Donker zocht in de Eerste Kamer een instelling voor 'bedaarde overweging'. De Eerste Kamer was 'een waarborg tegen overijling, eene beperking van hartstogten in onrustige tijden, een bolwerk voor de troon' en daarnaast 'een krachtigen steun der wet'.
Dat de Kamer zelf niet veel bewerkstelligde, maar een waarborg was, was voor Donker evident. Hij benadrukte nog eens ‘dat in het algemeen het nut eener Eerste Kamer, hoe ook zamengesteld, meer gelegen is in het voorkomen van het kwaad dan in het stichten van het goede.
(20.04.2026)

Bekijk oude afleveringen Knipoog