Het eindverslag van informateur Ronald Plasterk geeft de details over de ‘gemeenschappelijke basislijn’ die BBB, NSC, PVV en VVD overeenkwamen voor de omgang met de Grondwet.
BBB, NSC, PVV en VVD zijn hun overleg onder aanvoering van informateur Plasterk begonnen met gesprekken over Grondwet en rechtsstaat. Op 10 januari werden de vier partijen het eens over een ‘gemeenschappelijke basislijn voor het waarborgen van de Grondwet, de grondrechten en de democratische rechtsstaat’.
Deze basislijn bestaat uit zeven punten die er in samenvatting als volgt uitzien:
- De plannen en activiteiten van de partijen passen binnen de grenzen van de democratische rechtsstaat. De partijen houden zich aan Grondwet, wetten en verdragen. De artikelen 1 t/m 23 Gw vormen een essentiële waarborg voor de democratische rechtsstaat. De partijen komen niet met voorstellen om deze artikelen te wijzigen.
- Er is niets op tegen als partijen met wijzigingsvoorstellen voor andere grondwetsartikelen te komen.
- Rechterlijke uitspraken worden uitgevoerd en nageleefd. Wel kan de wetgever de wetgeving aanpassen naar aanleiding van een uitspraak.
- Alle godsdiensten in Nederland, zoals christendom en islam, vallen onder de vrijheid van godsdienst van art. 6 Gw. Dezelfde vrijheid brengt ook met zich mee dat kritiek op religies mogelijk is.
- In geval van strijdigheid met het bovenstaande punten worden bestaande initiatiefvoorstellen ermee in lijn gebracht of ingetrokken.
(zie verderop in dit artikel) - Voor het goed functioneren van de democratische rechtsstaat zijn onafhankelijke instituties als rechtspraak, wetenschap en media van groot belang. De partijen zullen deze beschermen en versterken.
- Partijen moeten een open, feitelijk en fel debat kunnen voeren, ‘maar houden elkaar en anderen daarbij heel’. Ze zullen bijdragen aan een bestuurscultuur die een constructieve bijdrage levert aan het landsbestuur en aan een positief bestuurlijk klimaat. Ook zullen ze de instituties die de rechtsstaat dragen, respecteren en beschermen.
Standpunt NSC
NSC ging weliswaar akkoord met de zeven punten rond de rechtsstatelijkheid, maar liet er meteen in het verslag bij aantekenen dat het voor de partij onvoldoende was om meer dan gedoogsteun te geven. Letterlijk staat er:
De fractie kan zich vinden in de tekst over toekomstig rechtsstatelijk handelen. Gelet op uitspraken in het verleden en standpunten in het verkiezingsprogramma van de PVV, is en blijft de rechtsstatelijke afstand te groot voor deelname aan een meerderheidskabinet of een minderheidskabinet. De fractie is bereid om gedoogsteun te verlenen aan een minderheidskabinet.
- Volledige tekst eindverslag formateur (12 februari 2024)
Ingetrokken initiatiefwetsvoorstellen
Op grond van punt 5 in de gemeenschappelijke basislijn heeft de PVV de volgende initiatiefwetsvoorstellen ingetrokken:
- voorstel grondwetswijziging (art. 54 Gw) om uitsluitingsgronden kiesrecht uit te breiden en bij bepaalde ambtsdragers een meervoudige nationaliteit te verbieden (2019
- wetsvoorstel met verbod op bepaalde islamitische uitingen (moskeeën, scholen, koran en dragen boerka en nikaab) (2018)
- wetsvoorstel over het vastzetten van terrorismeverdachten zonder toetsing door rechter (2019)
- wetsvoorstel om minimumstraffen in te voeren voor misdrijven (2017)
- wetsvoorstel om 'criminele Antillianen' het land uit te zetten ondanks hun Nederlandse paspoort (2014)
- wetsvoorstel om een groot deel van de strafbepalingen over discriminatie, groepsbelediging en haatzaaien te schrappen (2012)
