Website over de 23 grondrechten in de Grondwet

Nieuws

Wet wil verheerlijking terrorisme strafbaar stellen

Na een advies van de Raad van State heeft het kabinet zijn wetsvoorstel aangepast waarin het verheerlijken van terrorisme strafbaar wordt gesteld. Het wetsvoorstel, waar D66 een jaar geleden nog tegenstander van was, gaat nu naar de Tweede Kamer.

De nieuwe wet heeft een lange voorgeschiedenis die in 2016 begon met een wetsvoorstel van Mona Keijzer, destijds Kamerlid voor het CDA.
In de toelichting bij het huidige voorstel zegt het kabinet paal en perk te willen stellen aan het propageren van terroristische ideeën. Zulke denkbeelden kunnen zich razendsnel via sociale media verspreiden en zo het functioneren van de democratische rechtsstaat bedreigen.

In de nieuwe wet komen drie strafbaarstellingen:

  • Wie in het openbaar van terroristische misdrijven verheerlijkt waarvoor een levenslange gevangenisstraf kan worden opgelegd, riskeert een gevangenisstraf van maximaal twee jaar.
  • Wie materiaal verspreidt waarop een terroristisch misdrijf wordt verheerlijkt, kan daarvoor maximaal een jaar gevangenisstraf krijgen.
  • Wie openbaar steun betuigt aan verboden terroristische organisaties, kan daarvoor maximum gevangenisstraf van twee jaar krijgen. Denk aan het lopen met vlaggen of het dragen van symbolen of logo's van zo’n organisatie.

De Raad van State heeft in maart dit jaar positief geadviseerd over het huidige wetsvoorstel. Het strafrecht moet voldoende mogelijkheden hebben om tegen het verspreiden van extremistisch gedachtegoed op te treden, schreef de Raad.
Bij de vorige versie van het wetsvoorstel, die het kabinet-Schoof had ingediend, kwam de Raad van State een jaar geleden met het advies om deze op onderdelen aan te passen. De Raad wees daarbij op mogelijke risico's voor beperking van de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van vergadering en vereniging, en de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging. Vrijheden die cruciaal zijn voor mensen om te kunnen deelnemen aan het maatschappelijk debat zonder angst voor strafvervolging, aldus de Raad van State in 2025.
Tegenstanders van de wet wezen toen onder andere op de situatie in het Verenigd Koninkrijk waar de groep Palestine Action op de terreurlijst is gekomen. Sinds die tijd zijn duizenden Britse demonstranten op grond van vergelijkbare wetgeving gearresteerd. Sommigen alleen omdat ze een bord hadden met daarop: 'Ik ben tegen genocide, ik steun Palestine Action'.

Naar aanleiding van het eerste advies van de Raad van State heeft het kabinet enkele wijzigingen aangebracht om te voorkomen dat de wet politiek protest criminaliseert. De maximale straffen zijn naar beneden bijgesteld en zijn nu in overeenstemming met de straffen voor groepsbelediging of het zaaien van haat. Verder worden er strengere eisen gesteld aan de bewijslast van opzettelijk handelen bij het zich schuldig te maken aan terrorismeverheerlijking. Er is nu een duidelijker verband gelegd met de regels van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, bijvoorbeeld als het gaat om de vrijheid van meningsuiting of het recht op demonstreren.

https://www.raadvanstate.nl/actueel/nieuws/maart/strafbaar-verheerlijken-terrorisme/

https://wetgevingskalender.overheid.nl/Regeling/WGK027976

Uitgelicht

Rechter als schuldige

In februari zette de rechter een streep door een inreisverbod voor drie conservatieve islamitische predikers dat de ministers Faber en Van Weel hadden uitgevaardigd. Minister Faber noemde de uitspraak van de rechter  'een zwarte dag’, Van Weel had het over 'een teleurstellende uitkomst'. De rechter werd in de socials zwaar onder vuur genomen.

Voorzitter Marc Flierstra van de Vereniging voor Rechtspraak hekelde in Trouw van 25 februari 2025 de reactie van beide ministers: ‘Door dit soort uitspraken denken mensen dat het door deze rechter komt dat de haatpredikers Nederland in mochten. De ministers zijn zo medeschuldig aan het creëren van een klimaat waarbij deze rechter als schuldige wordt gezien. Het probleem lag bij het besluit van de ministers. Die hebben hun huiswerk niet goed gedaan. Als je dat nalaat, moet je vervolgens niet verbaasd zijn als een rechter gewoon zijn werk doet en oordeelt: Zo kan het niet. (06.04.2025)

Bekijk oude afleveringen Uitgelicht

Nieuw verschenen

 Schimmelpeninck

Hans Verbeek

De vergeten minister-president

Hans Verbeek beschrijft het leven van Gerrit Schimmelpenninck (1794-1863), zoon van Rutger Jan Schimmelpenninck die in de Franse tijd staatshoofd van Nederland was. Zelf werd Gerrit Schimmelpenninck in 1848 de eerste minister-president van Nederland, zij het slechts twee maanden. Hij was in 1848 de grote tegenstander van Thorbecke bij het tot stand komen van de nieuwe grondwet.
Hans Verbeek wil in zijn boek het beeld nuanceren van de progressieve liberaal Thorbecke tegenover een conservatieve graaf Schimmelpenninck die niets van grondwetswijzigingen wilde weten. Aan de hand van een reconstructie van de gebeurtenissen in 1848 beschrijft Verbeek de opkomst en ondergang van deze markante man. (20.04.2026)

ISBN 9789044660586, Prometheus Amsterdam, 2026

Lees meer over nieuwe boeken!

 

Knipoog

Het voorkomen van het kwaad

Bij de behandeling van de asielwetten in de Eerste Kamer in april 2026 kwam ook de functie van de Eerste Kamer weer eens uitgebreid aan de orde. Een discussie die al in 1848 ontstond toen de liberale coryfeeën Johan Rudolph Thorbecke en Dirk Donker Curtius het volkomen oneens bleken over de toekomst van de Eerste Kamer.

Bij zijn pogingen om de Nederlandse staatsinrichting te hervormen was Thorbecke in 1848 stellig van plan om de Eerste Kamer op te heffen. Hij noemde deze ‘zonder grond en doel’.
Dat dat niet lukte, moet op het conto van minister Donker Curtius worden geschreven. In zijn biografie De man van 1848 over Dirk Donker Curtius schrijft Mathijs van de Waardt over deze kwestie (pag. 246):

Donker zocht in de Eerste Kamer een instelling voor 'bedaarde overweging'. De Eerste Kamer was 'een waarborg tegen overijling, eene beperking van hartstogten in onrustige tijden, een bolwerk voor de troon' en daarnaast 'een krachtigen steun der wet'.
Dat de Kamer zelf niet veel bewerkstelligde, maar een waarborg was, was voor Donker evident. Hij benadrukte nog eens ‘dat in het algemeen het nut eener Eerste Kamer, hoe ook zamengesteld, meer gelegen is in het voorkomen van het kwaad dan in het stichten van het goede.
(20.04.2026)

Bekijk oude afleveringen Knipoog